International Protection

Се прогласува Законот за меѓународна и привремена заштита (*), што Собранието на Република Македонија го донесе на седницата одржана на 4 април 2018 година.

Службен весник на РМ, бр. 64 од 11.4.2018 година

(1) Со овој закон се уредуваат условите и постапката за добивање на право на меѓународна заштита (во натамошниот текст: право на азил), како и престанок, укинување и поништување на право на азил на странец или лице без државјанство (во натамошниот текст: странец), како и правата и должностите на барателите на право на азил и лицата на кои им е признаено право на азил во Република Македонија.

1. „Меѓународна заштита“ е статус на бегалец или статус на лице под супсидијарна заштита.

Правото на азил се дава под услови и постапка предвидени со овој закон, на следниве категории лица: - лице со статус на бегалец (бегалец согласно со Женевската Конвенција) и - лице под супсидијарна заштита согласно со одредбите од овој закон.

(1) Барател на право на азил е странец кој бара меѓународна заштита од Република Македонија, кој искажал намера или поднел барање за признавање на право на азил, за кое не е донесена конечна одлука во постапката за признавање право на азил.

Лице со статус на бегалец е странец за кој по испитување на неговото барање му се признава статус на бегалец и за кое е утврдено дека ги исполнува условите определени со Женевската конвенција, односно лице кое поради оправдан страв дека ќе биде прогонето заради својата раса, вера, националност, припадност на одредена социјална група или поради своето политичко уверување, е надвор од државата чиј државјанин е и не може, или поради таков страв, не сака да биде под заштита на таа држава

(1) Лице под супсидијарна заштита е странец, кој не се квалификува како лице со статус на бегалец, а на кој Република Mакедoнија ќе му признае право на азил и ќе дозволи да остане во рамките на нејзината територија, бидејќи постојат причини да се верува, дека доколку се врати во државата чиј државјанин е, или доколку е лице без државјанство, во својата држава на претходен вообичаен престој, ќе се соочи со реален ризик од претрпување на сериозни повреди.

(2) Сериозни повреди, во смисла на ставот (1) на овој член, се: - смртна казна или егзекуција, - тортура или нечовечно или деградирачко постапување или казнување или - сериозни и индивидуални закани по животот или личноста на цивилно лице, по пат на недискриминаторско насилство, во ситуација на меѓународен или внатрешен вооружен конфликт.

(1) Странец на граничен премин или во внатрешноста на територијата на Република Македонија може усно или писмено да искаже намера за поднесување на барање за признавање право на азил (во натамошниот текст: искажал намера) пред полициски службеник на Министерството за внатрешни работи.

(2) Полицискиот службеник од ставот (1) на овој член ги прибележува личните и други податоци на странецот кој искажал намера, го фотографира, му зема отпечатоци од прсти, му издава примерок од потврдата за искажаната намера и го упатува во рок од 72 часа да поднесе барање за признавање право на азил пред овластеното службено лице во просториите на Секторот за азил.

(2) Странец може да поднесе барање за признавање на право на азил пред полицијата на граничниот премин, најблиската полициска станица, во Прифатен центар за странци или до Секторот за азил.

(4) Барател на право на азил, кој престојува на територијата на Република Македонија, поднесува барање за признавање право на азил до Секторот за азил.

(5) Во случаите на семејно обединување, барањето може да се поднесе до дипломатско - конзуларно претставништво на Република Македонија во странство.

(2) По поднесување на барањето за признавање право на азил, барателот на азил се фотографира и му се земаат отпечатоци од прсти.

(3) По приемот на барањето за признавање право на азил во Секторот за азил, се спроведува првичен разговор за регистрација на барателот на азил со пополнување на пропишан образец.

(4) По поднесувањето на барањето за азил, Секторот за азил во рок од три работни дена ќе му издаде потврда на барателот на право на азил со печат, број и датум на поднесувањето, со која се потврдува статусот на барателот на азил и се докажува дека на барателот на азил му е дозволено да остане на територијата на Република Македонија додека трае постапката по неговото барање за признавање на право на азил.

(1) Во постапката за признавање право на азил на барателот му се гарантира одржување на семејно единство.

(1) Редовната постапка за признавање на право на азил во прв степен се спроведува од страна на Секторот за азил, коj е должeн одлуката да ја донесе во рок од шест месеци од денот на поднесувањето на барањето.

(1) Барателите на право на азил до донесување на конечна одлука во постапката за признавање на право на азил имаат право на: - престој, - идентификациона исправа, - слобода на движење, - бесплатна правна помош, - соодветно сместување и згрижување во Прифатен центар или друго место за сместување определено од Министерството за труд и социјална политика, доколку искаже потреба за истото, - семејно единство,

- основни здравствени услуги согласно со прописите за здравственото осигурување, - право на социјална заштита согласно со прописите за социјалната заштита, - право на образование согласно со прописите за основно и средно образование,

- работа само во рамките на Прифатниот центар или друго место за сместување определено од Министерството за труд и социјална политика и право на слободен пристап на пазарот на труд за барател на право на азил за чие барањето за признавање на право на азил не е донесена одлука од страна на Секторот за азил, во период не подолг од девет месеци по поднесувањето на барањето,

(1) Постапката за признавање право на азил во прв степен ја води и одлука донесува Министерството за внатрешни работи преку Секторот за азил.

(1) Органите од членот 20 од овој закон ќе соработуваат со Високиот комесаријат за бегалци при Обединетите нации (во натамошниот текст: Високиот комесаријат за бегалци) во сите фази од постапката за признавање на право на азил.

(1) Барателите на право на азил имаат право на правна помош и објаснување во врска со условите и постапката за признавање на правото на азил, како и право на бесплатна правна помош во сите фази на постапката, согласно со прописите за бесплатна правна помош.

(2) Барателите на право на азил, во сите фази на постапката можат да контактираат со лица кои даваат правна помош и претставниците на Високиот комесаријат за бегалци.