How does the application work at a high level, what rights does the family member receive, how long does the status last, and how can it become independent or longer-term where officially stated?
Admission by operation of law is open-ended and is not renewed; holders need no permit to live and/or work in Aruba, and on application the Minister issues a declaration showing that they are admitted by operation of law. Under article 5 LTU the admission ends when the reason for which it was granted lapses; for people admitted under article 3(1)(f)-(h), which includes this family category, it also ends through an uninterrupted stay abroad of more than five years (unless the person is abroad for study, for medical treatment, or because they perform a public duty outside Aruba as a civil servant or under an employment contract with the Land), by a declaration of the Minister after an irrevocable unconditional prison sentence of six months or more for a crime, or by a declaration of the Minister setting out facts and circumstances from which it can reasonably be concluded that the person has become a danger to public order or to the safety of Aruba.
See recorded sources
Limits of the record- the passage does not say what status or route follows this admission (for example naturalisation)
- Aruba — https://www.dimasaruba.aw/wp-content/uploads/2023/03/MinAEI-2023-Final-Toelatingshandboek-2023-6-maart-2023.pdf
De toelating van rechtswege eindigt conform artikel 5 LTU bij de volgende gevallen:
a. door het vervallen van de reden waarom zij is toegekend;
47 | P a g e
b. ten aanzien van degene die op grond van artikel 3, onderdeel f tot en met h van rechtswege is
toegelaten, door een onafgebroken verblijf van langer dan vijf jaar in het buitenland, tenzij de
betrokkene in het buitenland verblijft voor studiedoeleinden, wegens geneeskundige
behandeling of wegens het feit dat betrokkene als ambtenaar of op basis van een
arbeidsovereenkomst met het Land buiten Aruba een publieke taak vervult;
c. door een verklaring van de Minister in geval van een onherroepelijke veroordeling in Aruba tot
een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van zes maanden of meer ter zake van het plegen van een
misdrijf;
d. door een verklaring van de Minister houdende feiten en omstandigheden waaruit redelijkerwijs
kan worden geconcludeerd dat een persoon als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen a en f
tot en met h, een gevaar is gaan vormen voor de openbare orde of de veiligheid van Aruba.
- Aruba — https://www.dimasaruba.aw/wp-content/uploads/2023/03/MinAEI-2023-Final-Toelatingshandboek-2023-6-maart-2023.pdf
g. Personen die gedurende ten minste vijf jaar gehuwd zijn met en inwonen bij een persoon als
bedoeld in artikel 1, eerste lid, of een persoon als bedoeld in dit artikel, eerste lid, onderdeel a tot
en met f, en gedurende een periode van ten minste vijf jaar toelating en hoofdverblijf in Aruba
hebben of hebben gehad, alsmede de uit dat huwelijk geboren of staande dat huwelijk
geadopteerde of erkende minderjarige inwonende kinderen;
h. Personen, in Aruba geboren, die de Nederlandse nationaliteit niet bezitten, mits zij de leeftijd van
tien jaar hebben bereikt, en sedert hun geboorte in Aruba zijn toegelaten geweest.
i. Echtgenoten of partners in een duurzame relatie, alsmede minderjarige kinderen, voorzover zij
een gemeenschappelijke huishouding voeren met een persoon die van rechtswege toelating tot
verblijf heeft in Aruba krachtens de hier vermelde onderdelen a, d of e; aan bedoelde echtgenoten
of partners worden geen nadere voorwaarden gesteld voor de uitoefening van een beroep of het
verrichten van arbeid.
Personen die onder een van deze categorieën (artikel 3 LTU) vallen hebben geen vergunning nodig
om op Aruba te wonen en of te werken. Op een daartoe strekkende aanvraag wordt aan degene, die
op grond van het eerste lid van artikel 3 van rechtswege is toegelaten, door of namens de Minister
een verklaring verstrekt, waaruit blijkt dat hij van rechtswege toelating tot verblijf in Aruba heeft.